«
  1. Ana sayfa
  2. Akaid Soruları
  3. “Nebîler, baba bir anneleri farklı kardeştirler” hadîsinin mânâsı nedir?

“Nebîler, baba bir anneleri farklı kardeştirler” hadîsinin mânâsı nedir?

Soru: “Nebîler, baba bir anneleri farklı kardeştirler” hadîsinin mânâsı nedir?

Sorunun tam metni: Selamun aleykum hocam. İyisinizdir inşallah. Bir sorum olacaktı izninizle.”Nebiler baba bir anneleri farklı kardeştirler” hadîsi bir yakınımın kafasına takılmış. “Baba bir”den ne kastediliyor diyor. “Anneler neden farklı olarak kabul edilmiş” diyor. “Her peygamberin annesi ve babası farklı kişiler, bu durumda babalar neden bir kabul edilirken anneler niçin farklılaştırılıyor” diyor. Rabbimiz olan Allâh Subhânehu ve Teâlâ ecrinizi artırsın.

Cevâb: Hamd ve hüküm, Allâh Subhânehu ve Teâlâ’ya mahsustur.

Ve aleykum selâm Kardeşim! Allâh Azze ve Celle’ye hamd olsun. Dûa edin inşallâh…

Bahsettiğiniz hadîs Buhâri (3443) ve Müslüm’in (2367) ittifakla rivâyet ettikleri sahîh bir hadîstir. Metni şöyledir:

«الْأَنْبِيَاءُ إِخْوَةٌ مِنْ عَلَّاتٍ، وَأُمَّهَاتُهُمْ شَتَّى، وَدِينُهُمْ وَاحِدٌ»

“Nebîler, baba bir anneleri farklı kardeştirler. Dînimiz birdir.”

Hadîsin şerhi -kısaca- şöyledir:

“Nebîler” yani gönderilmiş tüm peygamberler.

“Baba bir” yani dînin aslı olan tevhîdde tüm peygamberler birdir.

“Anneleri farklı” yani dînin fürusu dediğimiz ibâdet şekilleri, haramlar ve haleller, cezâlar ve kefaretler gönderilmiş peygamberlerin şeriatlarında farklı farklıdır; farklı olabilir.

“Kardeştirler” yani hepsi bir tek olan ilâh ibâdet etmiş ve ona çağırmışlardır.

“Dînimiz birdir” yani hepsinin dîni tevhîd dîni olan İslâm’dır.

İmâm İbn Hacer rahîmehullâh şöyle demiştir: “Nebîlerilerin şeriatlarının furû’u farklı olsa da dînlerinin aslı birdir, o da tevhîddir.” [İbn Hacer, Fethu’l-Bârî: 6/489.]

İmâm Nevevî rahîmehullâh ise şöyle demiştir: “Onların îmân esasları bir, şer’î hükümleri farklıdır. Hepsi tevhîdin esasları konusunda ittifak halindedirler. Ama şer’î hükümlerde bir takım farklılıklar görülmüştür.” [Nevevî, Şerhu Müslim: 15/120]

Bu itibarla “nebîlerin baba bir, anneleri farklı kardeş olmaları” hadîsiyle anlatılmak istenen tüm peygamberlerin dînin aslında bir; füruatında ise farklı farklı olduklarıdır.  

Başarı, el-Hamîd ve el-Hakîm olan Allâh’tandır. 

O, her şeyin en iyisini bilendir.

Abdullah Saîd el-Müderris.

1440h./2019m.