«
  1. Ana sayfa
  2. FIKIH
  3. Muhtasar Namaz Fıkhı (3)

Muhtasar Namaz Fıkhı (3)

MUHTASAR
NAMAZ FIKHI 

Rahmân ve Rahîm olan Allâh’ın ismiyle..

Hamd, Allâh’a mahsustur. O’na hamd eder, O’ndan yardım ve mağfiret dileriz. Nefislerimizin şerrinden ve amellerimizin kötülüğünden O’na sığınırız. O’nun hidâyete erdirdiğini hiç kimse saptıramaz, saptırdığını ise hiç kimse hidâyete erdiremez. Şehâdet ederim ki, Allâh’tan başka ibâdete lâyık hiçbir ilâh yoktur. Ve yine şehâdet ederim ki, Muhammed aleyhisselâm O’nun kulu ve Rasûlü’dür.

Bundan sonra:

Namaz, İslâm Dîni’nde îmândan sonra en önemli ibâdet ve en büyük ameldir. Hesâb günü, kula sorulacak şeylerin en başında gelmektedir. Namazın hesâbını kolay verenler, kalan hesâblarında zorlanmayacaklardır. Namazında kusuru olanlar ise o gün, ya hakkıyla bu ibâdetin fıkhını öğrenmediklerinden ya da öğrendikten sonra tam olarak amel etmemekten; zayıflık gösterdiklerinden dolayı pişmanlık duyacaklardır. Rabbim bizleri ilim ve amel sâhibi kimselerden kılsın, Allâhumme âmin.

Önemi ve değeri sayfalarca sürecek böyle bir ameli, en kolay ve akıllarda kalıcı bir şekilde öğretmek adına delîllerden, detaya varan bilgilerden ve zor lafızlardan arındırarak soru cevâb usûlü ile Şâfiî fıkhı üzere kaleme aldım. Bir kaç ders halkasında okunduktan sonra bu metot ile istenilenin elde edildiği yani verilen bilgilerin fehmedildiğini ve ezberlendiğini gördüm. Bu ve benzeri sebeblerden ötürü de yayınlamaya karar verdim. Rabbim faydalı ve mübârek kılsın, Allâhumme âmin. 

***

NAMAZIN HEYETLERİ

Namazın heyetleri nelerdir?  

Namazın heyetleri sayılan sünnetler on beş tanedir. Bunlar:

  1. İftitâh tekbîrinde, rükûa giderken ve kalkarken elleri kaldırmak. Bunun keyfiyeti şöyledir: İftitâh tekbîrinde eller kulak hizasına kadar; rükûa giderken ve rükûdan kalkarken ise göğüs hizasına kadar kaldırılır. Bu üç yerde de parmaklar dik ve ellerin içi kıbleye gelecek olur.
  2. Kıyâmda sağ eli sol elin üzerine koymak. Bunun keyfiyeti şöyledir: Eller ihrâm tekbîri için kaldırdıktan sonra göğüs üzerine sağ el, sol elin dışına gelecek şekilde yerleştirilir. Sağ el ile sol elin bileği kavranır.
  3. İftitâh tekbîri aldıktan sonra Veccehtu duâsını okumak. Veccehtu duâsının lafızları şöyledir:

وَجَّهْتُ وَجْهِيَ لِلَّذِي فَطَرَ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضَ حَنِيفًا مُسْلِمًا وَمَا أَنَا مِنَ الْمُشْرِكِينَ. إِنَّ صَلاَتِي وَنُسُكِي وَمَحْيَايَ وَمَمَاتِي لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ لاَ شَرِيكَ لَهُ وَبِذَلِكَ أُمِرْتُ وَأَنَا مِنَ الْمُسْلِمِينَ.

Manası: Şüphesiz ki ben yüzümü bir muvahhit olarak o yerleri ve gökleri yaratmış olan Allâh’a yönelttim. Ben müşriklerden değilim. Şüphesiz ki benim namazım, ibâdetlerim, hayatım ve ölümüm hiçbir ortağı olmayan âlemlerin rabbi olan Allâh içindir. Senin ortağın yok. Ben ancak bununla emrolundum ve ben Müslümanlardanım.

  1. Eûzu besmele çekmek. Eûzu besmelenin lafızları şöyledir:

أَعُوذُ بِاللهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ، بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ.

Manası: Kovulmuş ve taşlanmış şeytânın şerrinden Allâh’a sığınırım. Rahmân ve Rahîm olan Allâh’ın ismiyle…

  1. Sesli okunması gereken yerde sesli okumak. Sabah, akşam ve yatsı namazlarının ilk iki rekâtının kıraati seslidir. Ancak yalnız kılan sessiz okuyabilir. Öğle ve ikindi namazlarının kıraati ise hem ferden hem de cemaatle sessizdir. Cumâ, bayram namazı, ay tutulması, yağmur, terâvih ve Ramazanda kılınan vitir namazında yine sesli okunur. Bunların dışında kalan namazlarda ise sessiz okunur.
  2. Sessiz okunması gereken yerde sessiz okumak. Sessiz okuma ölçüsü kişinin kendi kıratını duyabileceği kadardır. Bundan azı ile kıraat olmaz. İki saf önden yahut arkadan duyulan kıraat ise sesli sayılır.
  3. Fâtiha bitince ‘âmîn’ demek. Âmîn “sen duâmızı kabul et Allâh’ım” demektir. Sesli okunan namazlarda sesli, sessiz okunan namazlarda ise sessiz söylenir. Cemaat ile kılınan namazlarda imâm ile beraber söylenir.
  4. Fâtiha’dan sonra bir sûre daha okumak. Kur’ân’dan istenilen uzun ya da kısa bir sûre yahut en az üç âyet veyahut üç uzunluğunda bir âyet okunur.
  5. Rükû ve secdelerden kalkmalarda, oturmada ve eğilmelerde tekbîr almak. Rükûdan kalkarken şöyle demektir: سَمِعَ اللهُ لِمَنْ حمَِدَهُ، رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ “Allâh kendisine hamd edeni işittir. Rabbimiz, hamd sana mahsustur.” 

10-11. Rükû ve secdelerde tesbih okumak. Rükû ve secde tesbihleri üç, beş, yedi veya dokuz defa söylenebilir.

Rükûda söylenen teşbihin lafızları şöyledir:

سُبْحَانَ رَبِّىَ الْعَظِيمِ.

Manası: Büyük olan Rabbim (tüm kusurdan) münezzehdir.

Secdede söylenen teşbihin lafızları şöyledir:

سُبْحَانَ رَبِّىَ الأَعْلَى.

Manası: Yüce olan Rabbim (tüm kusurdan) münezzehdir.

  1. İlk ve son oturuşta elleri her iki baldırın üzerine koymak. Bunun keyfiyeti şöyledir: Sağ elin işâret parmağı kaldırılır, baş ve orta parmak halka olur, diğer iki parmak ise içe kapatılır. Sol el ise parmaklar uzunlamasına olacak şekilde baldır üzerine konur.
  2. Oturmaların tümünde iftiraş şeklinde oturmak. Bunun keyfiyeti şöyledir: Namaz kılan kişi sağ ayağını dikerek sol ayağı üzerine oturur.
  3. Son oturuşta teverrük şeklinde oturmak. Bunun keyfiyeti şöyledir: Namaz kılan kişi sol kalçası üzerine oturup sağ ayağını diker ve sol ayağını da sağ ayağı altından çıkararak oturur.

***

KADININ NAMAZINDAKİ DURUMU

Kadının namazda erkeğe muhâlefet ettiği yerler nerelerdir?

Kadın namazda beş şeyde erkeğe muhâlefet eder. Bunlar:

  1. Erkekler, pazularını yanlarından uzaklaştırır. Kadınlar ise, namazlarda uzuvlarını birbirine yapıştırırlar.
  2. Erkekler, rükû ve secdelerde dirseklerini yanlarından, karnını da dizlerinden uzaklaştırırlar. Kadınlar ise, yapıştırırlar.
  3. Erkekler, aşikâr okunacak yerlerde açık okurlar. Kadınlar ise, sessiz okurlar.
  4. Erkekler, namaz üzerindeyken uygun olmayan herhangi bir durum oluşursa veya imâmın arkasında cemaatle namaz kılıyor imâm da herhangi bir yerde yanılırsa “سُبْحَانَ الله Subhanallâh” deyip işâret verirler. Kadınlar ise, sağ ellerinin içiyle sol ellerinin dışına vururlar (safkat ederler).
  5. Erkeğin avret yeri göbeğiyle diz kapağı arasıdır. Kadınların av­ret yeri ise, yüzü ve elleri dışında kalan vücudunun her yeridir. Câriyenin avreti erkek gibidir.

***

Yardım ve başarı, izzet ve şeref Allâh’tandır.

Abdullâh Saîd el-Müderris.

 1440 h. / 2019 m.

İktibas Yapacakların Dikkatine!