«
  1. Ana sayfa
  2. Fıkıh Soruları
  3. Keffâreti gerektiren şeyler nelerdir?

Keffâreti gerektiren şeyler nelerdir?

Soru: Keffâreti gerektiren şeyler nelerdir?

Cevâb: Hamd ve hüküm, Allâh Subhânehu ve Teâlâ’ya mahsustur.

Keffâret ancak oruç tam bir cinsel ilişki ile bozulduğunda gereklidir. Nitekim:  “Ebû Hureyre radıyallâhu anh’dan rivâyet olunduğuna göre, Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem’e bir adam gelerek ‘helâk oldum ya Rasûlullâh’ dedi. Rasûlullâh sallallâhu aleyhi ve sellem ‘Seni helâk eden nedir’ diye sordu. O zât: ‘Ramazan gününde zevcemle cima ettim’  dedi. Rasûlullâh sallallâhu aleyhi ve sellem: ‘Bir köle azad edecek imkânın var mı?’ diye sordu. Adam: ‘Hayır’ dedi. Rasûlullâh sallallâhu aleyhi ve sellem: ‘İki ay peşpeşe oruç tutabilir misin’ diye sordu. Adam: ‘Hayır’ dedi. Rasûlullâh sallallâhu aleyhi ve sellem: ‘Altmış fakiri doyuracak imkânın var mı?’ diye sordu. Adam: ‘Hayır’ dedi ve ardından oturdu. Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem’e bir sepet hurma getirildi. Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem bunu adama vererek: ‘Bunu tasadduk et’ buyurdu. Adam: ‘Bizden daha fakirine mi? Medine’nin iki taşlığı arasında buna biz­den daha muhtaç bir aile yoktur’ dedi. Bunun üzerine Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem azı dişleri görünecek şekilde güldü. Daha sonra: ‘Git bunu ailene yedir’ buyurdu.”  [Buhârî (2600); Müslim (1111)…]

Hadiste ifade olunduğu üzere Ramazan ayında orucunu bilerek ve kasten tam bir cinsel ilişki ile bozan kimseye keffâret emredilmiştir. Buna göre, Ramazan ayı dışında oruçlu iken cinsel ilişkiden dolayı keffâret gerekmez. Keffâret ancak Ramazan ayında, oruç bilerek ve kasten cinsel ilişki ile bozulduğunda gereklidir. Unutarak veya önce yemek yiyip sonra cinsel ilişkiden dolayı sadece kaza gereklidir. Orucu bozmayı mubah kılan -hastalık gibi- şer’î bir özrü bulunmakla beraber, oruç cinsel ilişki ile bozulduğunda sadece kaza gereklidir. Çünkü orucu bozmak özür sâhibleri için mubahtır.

Keffâret yukarıdaki hadiste ifâde olunduğu üzere sırasıyla köle azad etmek, oruç tutmak ve yemek yedirmektir. Bu sıralamada tertibe uymak farzdır. Buna göre, keffâret ödemesi gerekli olan kimse, bir köle azad eder. Köle azad etme imkânı bulamaz ise iki ay peş-peşe oruç tutar. Bundan da aciz ise altmış fakiri doyurması gerekir. Bu keffâret çeşitlerinden hiç birine gücü yetmeyen kimsenin üzerinden sorumluluk kalkar. Çünkü: “Yapacak gücü olmayan bir kimseye bir şeyin vâcib kılınması muhâldir.”

Azad edilecek kölenin Müslüman ve ayıpsız olması şarttır. Keffâret için oruç tutmaya başlanıldıktan sonra oruca kasten ara vermek, oruca yeniden başlamayı gerektirir. Unutarak yahut şer’î bir özür sebebiyle oruç bozulduğunda oruca tekrar başlamak gerekli değildir. Oruca güç yetmediği zaman altmış fakiri doyurmak gereklidir. Bunun için her gün bir fakiri ya da bir güne altmış fakiri bir müd buğday yahut yarım sa’ hurma veya arpa ile doyurmak gereklidir. 

 

Başarı, el-Hamîd ve el-Hakîm olan Allâh’tandır. 

O, her şeyin en iyisini bilendir.

Abdullah Saîd el-Müderris.

1434h. / 2013m.