«
  1. Ana sayfa
  2. AHLAK
  3. Hilm nedir?

Hilm nedir?

Bismillahirrahmanirrahim.

Hilm, nefse hâkim olmak, öfkeyi yenmek, kızgınlıktan uzak durarak, kötülüğe iyilik ve yumuşaklık ile karşılık vermektir.

Hilm, Allah’u Teâla’nın ve Rasulünün (a.s) sevdiği bir özelliktir. Rabbimizin bir ismi de el-Halimdir. Rabbimiz, mahlûkatına karşı kendi şanına yakışır bir hilm ile muamele etmektedir.

Hilm, Allah’u Teâlâ’nın rızasını ve cennetini kazanmaya vesiledir. Peygamberler de (a.s) hilm sahibidirler. Kur’ân-ı Kerim’de onların bu özellikleri belirtilmiştir. Örneğin, İbrahim aleyhisselâm için Rabbimiz şöyle bildirmiştir:

“Şüphesiz İbrahim, çok içli, yumuşak huylu bir kişiydi.” (Tevbe: 9/114)

Yine oğlu İsmail aleyhisselâm içinde şöyle bildirilmiştir:

“Onu halim bir oğulla müjdeledik.” (Saffat: 37/101)

Ayrıca Peygamberimiz aleyhisselâm’da insanların en halimiydi. O (s.a.v) hiçbir zaman kendi nefsine göre hareket etmemiş, nefsi için intikam almamıştır.

Hilm, Allah’u Teâlâ’nın sevdiği bir özelliktir. Peygamberimiz aleyhisselâm sahabelerinden birine şöyle söylemiştir:

“Allah’ın sevdiği iki özellik sende var: Hilm ve tedbirli olmak.” (Müslim)

Hilm, kişinin güçlü bir iradeye sahip olduğunu gösterir. Peygamberimiz aleyhisselâm şöyle buyurmuştur:

“Güçlü, insanları yenen değildir. Şüphesiz güçlü, öfke anında nefsine hâkim olandır.” (Müslim)

Hilmin zıttı olarak da öfkeyi görebiliriz. Öfke ise; “yerilen öfke” ve “övülen öfke” olmak üzere iki kısma ayrılır.

Yerilen öfke, kişinin olur olmaz her yerde nefsi için öfkelenmesidir. Böyle bir öfke, dinen hoş karşılanmamıştır.

Rabbimiz kitabında Müslüman kulları için; “öfkelendikleri zaman bağışlayanlardır” (Şura: 42/37) buyurmuştur. Peygamberimiz aleyhisselâm da, kendisinden tavsiye isteyen birisine, iki defa; “öfkelenme” (Buhari) buyurarak nasihatte bulunmuştur.

Övülen öfke ise, Allah’u Teâlâ için öfkelenmektir. Müslüman, hilm sahibi halim bir insan olması gerektiği gibi, yine gerektiği yerlerde de Allah’u Teâlâ için öfkelenmelidir. Örneğin, Allah’u Teâlâ’ya karşı haddi aşanlara karşı öfkelenmek övülmüştür.

Birbirine zıt olan kavramların dahi yeri geldiğinde, miktarınca olması gerektiğini görmekteyiz. Rabbimizden isteğimiz bizlerde razı olacakları huyları var etmesidir.

Rabbimiz, rızan neyde ise bizlere onları nasip eyle. Allahumme âmin.

Esedullâh Saîd el-Muallim