«
  1. Ana sayfa
  2. FIKIH
  3. Gâteyu’l-İhtisar / Tahâret Kitâbı (1)

Gâteyu’l-İhtisar / Tahâret Kitâbı (1)

﴿كِتَابُ الطَّهَارَةِ﴾

TAHÂRET KİTÂBI

                                        

فَصُلٌ [فِي أَنْوَاع الْمِيَاهِ وَأَقْسَامُهَا]

اَلْمِيَاهُ الَّتِي يَجُوزُ بِهَا التَّطْهِيرُ سَبْعُ مِيَاهٍ:

(١) مَاءُ السَّمَاءِ، (٢) وَمَاءُ الْبَحْرِ، (٣) وَمَاءُ النَّهْرِ، (٤) وَمَاءُ الْبِئْرِ، (٥) وَمَاءُ الْعَيْنِ، (٦) وَمَاءُ الثَّلْجِ، (٧) وَمَاءُ الْبَرَدِ.

.

FASL: [Suların Çeşitleri ve Kısımları]

Kendileri ile tahâret/temizlik yapılması câiz olan sular yedi çeşittir. Bunlar:

  1. Yağmur suyu.
  2. Deniz suyu.
  3. Nehir suyu.
  4. Kuyu suyu.
  5. Pınar suyu.
  6. Kar suyu.
  7. Dolu suyu.

ثُمَّ الْمِيَاهُ عَلَى أَرْبَعَةِ أَقْسَامٍ:

(١) طَاهِرٌ مُطَهِّرٌ غَيُرُ مَكْرُوهٍ، وَهُوَ الْمَاءُ الْمُطْلَقُ.

(٢) وَطَاهِرٌ مُطَهِّرٌ مَكْرُوهٌ، وَهُوَ الْمَاءُ الْمُشَمَّسُ.

(٣) وَطَاهِرٌ غَيُرُ مُطَهِّرٍ، وَهُوَ الْمَاءُ الْمُسْتَعْمَلُ، وَالْمُتَغَيِّرُ بِمَا خَالَطَهُ مِنْ الطَّاهِرَاتِ.

(٤) وَمَاءٌ نَجِسٌ وَهُوَ: الَّذِي حَلَّتْ فِيهِ نَجَاسَةٌ، وَهُوَ دُونَ الْقُلَّتَيْنِ أَوْ كَانَ قُلَّتَيْنِ فَتَغَيَّرَ. وَالْقُلَّتَانِ خَمْسُ مِئَةِ رِطْلٍ بَغْدَادِيٍّ تَقْرِيبًا فِي الْأَصَحِّ.

.

Sonra sular, (niteliği bakımından) dört kısma ayrılır. Bunlar:

  1. Temiz ve temizleyici olup, kullanılması mekruh olmayan su. Bu su, mutlak (vasıfsız olan yani isim alarak “gül suyu” gibi kayıtlanmayan) sudur.
  2. Temiz ve temizleyici olup, kullanılması mekruh olan su. Bu su, güneşte (bakır ve demir gibi pas tutan kaplarda) ısıtılmış (muşemmes) sudur.
  3. Temiz olup, temizleyici olmayan su. Bu su, (abdest almak için ya da bir necâseti yıkamak için) kullanılmış (müstamel) olan ve içine karışan (pekmez ve safran gibi) temiz bir şey sebebiyle değişen sudur.
  4. Necis (temiz ve temizleyici olmayan) su. Bu su, iki kulleden az olup necis bir şeyin kendisine karıştığı veya iki kulle olduğu halde içine necis bir şeyin girmesiyle (rengi, kokusu veya tadı) değişen sudur.

İki kulle (kulleteyn), en sahîh olan görüşe göre, Bağdât ölçüsü ile ortalama 500 rıtıldır (hacmi; boyu, eni, derinliği 60cm’dir; 210 litre olup, 192 kg).

 ***

فَصُلٌ [فِي بَيَانِ مَا يَطْهُرُ بِالدِّبَاغِ]

وَجُلُودُ الْمَيْتَةِ تَطْهُرُ بِالدِّبَاغِ إِلَّا جِلْدَ الْكَلْبِ وَالْخِنْزِيرِ وَمَا تَوَلَّدَ مِنْهُمَا أَوْ مِنْ أَحَدِهِمَا، وَعَظْمُ الْمَيْتَةِ وَشَعْرُهَا نَجَسٌ إِلَّا الْآدَمِيَّ.

.

FASL: [Tabaklama İle Temizlenebilen Deriler]

Meyte (kesilmeden ölmüş hayvanların) derileri tabaklanmakla temiz olur. Ancak köpek ve domuzun derisi veya ikisinden doğan veyahut bunlardan birinden (başka bir hayvanla çiftleşme sonucu) doğan hayvanın derisi tabaklanmakla temiz olmaz. Ölmüş hayvanların kemikleri ve kılları da necistir. Ancak ölmüş insânın kemikleri ve kılları temizdir.

 ***

فَصُلٌ [فِي اِسْتِعْمَالِ الْأَوَانِي]

وَلَا يَجُوزُ اِسْتِعْمَالُ أَوَانِي الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ، وَيَجُوزُ اِسْتِعْمَالُ غَيْرِهِمَا مِنَ الْأَوَانِي.

.

FASL: [Kapların Kullanımı]

Altın ve gümüş kapların kullanılması câiz değildir. Bu ikisi dışındaki kapların kullanılması ise câizdir.

 ***

فَصُلٌ [فِي اسْتِعْمَالِ آلَةِ السِّوَاكِ]

وَالسِّوَاكُ مُسْتَحَبٌّ فِيْ كُلِّ حَالٍ إِلَّا بَعْدَ الزَّوَالِ لِلصَّائِمِ، وَهُوَ فِي ثَلَاثَةِ مَوَاضِعَ أَشَدُّ اِسْتِحْبَابًا:

(١) عِنْدَ تَغَيُّرِ الْفَمِ مِنْ أَزْمٍ وَغَيْرِهِ، (٢) وَعِنْدَ الْقِيَامِ مِنَ النَّوْمِ، (٣) وَعِنْدَ الْقِيَامِ إِلَى الصَّلَاةِ.

.

FASL: [Misvak Kullanımı]

Misvak kullanmak her hâlükârda müstehâbtır. Ancak oruçlu olan bir kişinin zevalden (öğleden) sonra kullanması (tenzihen) mekruhtur. Şu üç yerde misvak kullanmak daha da müstehâbtır:

  1. Uzun süre susmaktan ve başka bir sebebten ağız kokusu değiştiğinde.
  2. Uykudan kalktığında.
  3. Namaz için kıyâm edildiğinde.

 ***

فَصُلٌ [فِي فُرُوضِ الْوُضُوءِ وَسُنَنِهِ]

وَفُرُوضُ الْوُضُوءِ سِتَّةُ أَشْيَاءَ:

(١)  اَلنِّيَّةُ عِنْدَ غَسْلِ الْوَجْهِ، (٢) وَغَسْلُ الْوَجْهِ، (٣) وَغَسْلُ الْيَدَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ، (٤) وَمَسْحُ بَعْضِ الرَّأْسِ، (٥) وَغَسْلُ الرِّجْلَيْنِ إِلَى الْكَعْبَيْنِ، (٦) وَالتَّرْتِيبُ عَلَى مَا ذَكَرْنَاهُ.

.

FASL: [Abdestin Farzları ve Sünnetleri]

Abdestin farzları altıdır. Bunlar:

  1. Yüzü yıkarken niyet etmek.
  2. Yüzü yıkamak.
  3. Dirseklerle birlikte elleri yıkamak.
  4. Başın bir kısmını mesh etmek.
  5. Topuklarla birlikte ayakları yıkmak.
  6. Zikrettiğimiz şekilde sıraya uymak (tertip).

 

وَسُنَنُهُ عَشْرَةُ أَشْيَاءَ:

(١) اَلتَّسْمِيَةُ، (٢) وَغَسْلُ اْلكَفَّيْنِ قَبْلَ إِدْخَالِهِمَا الْإِنَاءَ، (٣) وَالْمَضْمَضَةُ، (٤) وَالْاِسْتِنْشَاقُ، (٥) وَمَسْحُ جَمِيْعِ الرَّأْسِ، (٦) وَمَسْحُ الْأُذُنَيْنِ ظَاهِرِهِمَا وَبَاطِنِهِمَا بِمَاءٍ جَدِيْدٍ، (٧) وَتَخْلِيلُ اللِّحْيَةِ الْكَثَّةِ، (٨) وَتَخْلِيْلُ أَصَابِعِ الْيَدَيْنِ وَالرِّجْلَيْنِ، (٩) وَتَقْدِيمُ الْيُمْنَى عَلَى الْيُسْرَى وَالطَّهَارَةُ ثَلَاثًا ثَلَاثًا، (٠١) وَالْمُوَالَاةُ.

.

.Abdestin sünnetleri ondur. Bunlar:

  1. Besmele çekmek.
  2. Kaba batırmadan önce elleri yıkamak.
  3. Mazmaza yapmak (ağza su vermek).
  4. İstinşak yapmak (buruna su vermek).
  5. Başın tümünü meshetmek.
  6. Kulakların dışını ve içini yeni bir su ile mesh etmek.
  7. Gür olan sakalı hilallemek (ovuşturmak).
  8. El ve ayak parmaklarını hilallemek.
  9. Uzuvları sağı sola takdim ederek üçer üçer yıkmak.
  10. Muvâlât (uzuvları ara vermeden yıkamak).

 

Yardım ve başarı, izzet ve şeref Allâh’tandır.

Abdullâh Saîd el-Müderris.

 1442 h. / 2020 m.

İktibas Yapacakların Dikkatine!